2023 оны аравдугаар сард Наплийн их сургуулийн папирологич Федерика Николарди МЭ 79 онд Везувиус уулын дэлбэрэлтэд шатсан папирусын хуйлмал бичгийн хэсгийн зургийг хүлээн авсан юм. Эртний Херкуланум хотын нэгэн виллаас олдсон олон хуйлмал бичгийн дотор энэ нь байдаг ба нүүрсжсэн хэврэг байдлаасаа болж уншигдаагүй байсаар байжээ. Николарди одоо хиймэл оюун ухааныг ашиглан түүхэн текстийг сэргээх "Vesuvius Challenge" төсөлд оролцож байгаа бөгөөд хиймэл оюун ухааны ачаар гэрэл зургууд нь хуйлмал бичгүүдээс грек үсгийг илүүт олж харуулж, урьд нь уншигдах боломжгүй байсан текстүүдийг унших бололцоотой болгож, түүний салбарт хувьсал хийсэн шинэ үеийг тэмдэглэсэн юм. Энэ нөхцөлд хиймэл оюун ухааны хэрэглээ нь эртний текстүүдийг шинжлэх арга замд өргөн хүрээний өөрчлөлтийг илэрхийлж байна. Тархмал ба дахин давтагдах мэдрэлийн сүлжээ нь түүхэн текст дэх хоосон зайг нөхөх боломжтой болгосон бөгөөд грек бичээсээс эхлэн Хятадын Oracle Bone Script хүртэлх хэлнүүдийг орчуулах боломжийг бий болгосон юм.

Оксфордын их сургуулийн Теа Соммершильд, Яннис Асаэл нарын төслүүд нь машин сургалтыг ашиглан грек текстийн алга болсон хэсгүүдийг маш өндөр нарийвчлалтайгаар сэргээхэд хувь нэмрээ оруулсан. Тэдний загвар болох Ithaca нь хэлүүдийг илүү сайн тайлбарлахын тулд хувиргах загваруудыг ашиглан эдгээр аргуудыг сайжруулсан байна. Өмнөд Солонгост судлаачид хиймэл оюун ухааны тусламжтайгаар Ханжа хэлний өргөн цар хүрээтэй түүхэн архивыг орчуулж байгаа бол Грект загварууд нь Linear B текстийг задлан тайлж, тайлагдаагүй байгаа Linear A бичгийн хувьд боломжит хэрэглээг санал болгодог байна. Өөрөө нээгддэггүй хуйлмал бичээс дэх текстийг унших бэрхшээлийг даван туулж буй Vesuvius Challenge нь өндөр нягтралтай КТ скан болон дэвшилтэт AI загварыг ашиглан текстийг виртуал задлан унших боломжийг бий болгосон. Кентаккийн их сургуулийн Брент Сильс ба түүний баг уг санаачлагатай хамтран томоохон ахиц дэвшил гаргажээ. Тэдний хүчин чармайлт нь олон нийтийн уралдаанаар өдөөж, Филодемус хэмээн үзэж буй грек философийн уншигдахуйц текст бий болгосон юм. Эдгээр аргуудыг сайжруулж, виртуал задлалтын бэрхшээлийг шийдвэрлэж, нуугдмал бусад текстэд энэ аргыг ашиглах бодит боломжийг бий болгохын тулд хүчин чармайлт үргэлжилсээр байгаа бөгөөд улмаар бүх Херкуланум хуйлмал бичгүүдийг унших боломж бүрдэж, эртний дэлхийн хамгийн том текстийн нээлтийг гаргах зорилготой байна.